Redactieadres:

Panteia B.V.

Postbus 7001

2701 AA Zoetermeer

T: 079 - 322 22 00

F: 079 - 343 01 01

E: redactie@panteia.nl

• Sign In

Column

Glazen huis

door drs. H. Donkers*

In de meivakantie liep ik met mijn gezin bij het drielandenpunt in Vaals. Ik geef toe niet de meest spannende plek in Nederland, maar daar gaat het niet om. Ruim 200 meter voordat wij bij het markeringspunt arriveerden, werd ik door mijn mobiele telefoonprovider geïnformeerd dat ik nu via het Duitse netwerk ging bellen inclusief het tarief dat daarvoor in rekening werd gebracht. Vanuit het oogpunt van dienstverlening een prima initiatief, toch werd ik me er weer bewust van dat mijn telefonieprovider altijd weet waar ik me bevind.

Als burgers leven wij inmiddels in een glazen huis waarin de overheid zich steeds meer bevoegdheden toeeigent om het elektronische spoor dat wij achterlaten continu te volgen. Een rechtstreeks gevolg van 9/11 en andere terroristische en criminele dreigingen. Het vergrootglas van de Nederlandse overheid is een van de grootste ter wereld.

Providers moeten alle bel-, chat-, mail-, surf- en msn-gegevens van alle Nederlanders een jaar lang bewaren. Als de overheid terroristen of zware criminelen op het spoor denkt te zijn, kan deze persoonlijke informatie worden opgevraagd, doorgespit en eventueel als bewijsmateriaal worden gebruikt. Het politiekorps van de regio IJsselland registreert het kenteken van elk voertuig dat bij Zwolle over de A28 of de A50 rijdt en bewaart de gegevens gedurende drie dagen. Gemeenten maken gebruik van Suwinet om gegevens van andere organisaties in het stelsel van werk en inkomen te kunnen raadplegen. In Suwinet worden de persoonsgegevens van onder meer CWI en UWV gekoppeld aan de Gemeentelijke Basisadministratie (GBA), kentekengegevens van RDW, het gevangeniswezen et cetera. Rekening rijden en de OVchipcard moeten nog ingevoerd worden en zullen nog eens extra informatie geven over waar wij ons op welk moment precies bevinden.
Universitaire onderzoekers in Engeland uiten inmiddels hun zorgen over het grote aantal beveiligingscamera's waarmee Britten in de gaten worden gehouden. Met naar schatting één camera per veertien inwoners is Groot-Brittannië het meest bespiede land ter wereld.

"Maar ik heb toch niets te verbergen?", hoor ik u zeggen. Over het waarheidsgehalte van deze claim doe ik geen uitspraken, wel wil ik het volgende naar voren brengen. Het grootste probleem van bestanden, zijn de mensen die ermee werken. De Nederlandse overheid heeft al eerder steken laten vallen op dit terrein. Staatsgeheimen zijn al aangetroffen bij de vuilnis of op een geheugenstick in de kofferbak van een huurauto. Het College Bescherming Persoonsgegevens doet regelmatig zijn best de overheid in ieder geval binnen de Nederlandse rechtsregels te houden. Desondanks lijkt het mij eerder een kwestie van tijd dat de overheid een groot privacy-ongeluk gaat veroorzaken dan dat dit een onwaarschijnlijk scenario voor een thriller is.

Onbewust zijn wij een maatschappij binnengewandeld waar continu toezicht op ons wordt gehouden. Zou het niet aardig zijn wanneer wij als burgers er af en toe ook eens voor zouden kunnen kiezen ons glazen huis te blinderen of in ieder geval van getint glas te voorzien?

*Hans Donkers is directeur van Stratus Marktonderzoek